książka
Andrzej Cwynar
Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne
2021
zamknięty
Cwynar, A. (2021). Alfabetyzm finansowy na świecie i w Polsce. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
alfabetyzm finansowy, wiedza finansowa, umiejętności finansowe, produkty finansowe, fintech
polski
Polska
Postępujące zmiany ekonomiczne, społeczne i technologiczne, w tym rozwój sektora FinTech, sprawiły, że produkty finansowe stały się w Polsce powszechne, lecz jednocześnie coraz bardziej złożone. Większość Polaków korzysta z bankowości elektronicznej, kart płatniczych czy kredytów, jednak często czyni to bez wystarczającej wiedzy i świadomości konsekwencji. Niski poziom kompetencji finansowych prowadzi do nieefektywnego zarządzania budżetem, chaotycznego oszczędzania, braku inwestycji oraz niewystarczającego zabezpieczenia emerytalnego i ubezpieczeniowego.
Badania pokazują, że wiedza finansowa silnie koreluje z racjonalnymi decyzjami ekonomicznymi, poziomem majątku i stabilnością finansową gospodarstw domowych, a jej deficyt sprzyja zadłużeniu i wykluczeniu społecznemu. W Polsce poziom alfabetyzmu finansowego jest niższy niż w większości krajów europejskich, co stanowi zagrożenie dla stabilności gospodarki. Książka analizuje ten problem w ujęciu metaanalitycznym, wykorzystując dane z pięciu dużych badań (2015–2018), aby określić wpływ płci, wieku, wykształcenia, dochodu i edukacji finansowej na poziom kompetencji.
Wyniki wskazują, że szczególnej edukacji finansowej wymagają kobiety i osoby starsze. Kobiety częściej niedoceniają własnej wiedzy, natomiast seniorzy mają tendencję do jej przeceniania. Autorzy podkreślają konieczność nowego podejścia do edukacji finansowej – obejmującego nie tylko przekazywanie informacji, lecz także kształtowanie realistycznej samooceny kompetencji. Ujęcie psychologiczne i socjologiczne, uwzględniające subiektywny aspekt wiedzy finansowej, może zwiększyć skuteczność działań na rzecz poprawy alfabetyzmu finansowego w Polsce.
* zgodnie z przyjętymi założeniami nie podaje się stopni i tytułów naukowych autorów
