artykuł

Joanna Dzionek-Kozlowska
Adrian Korkus
Weronika Siewiera
Kacper Szpotański

Economics and Sociology

2024

otwarty (Open Access)

https://www.economics-sociology.eu/?1030,en_does-economic-education-spoil-students%E2%80%99-morality-economists-and-the-trolley-problem

Dzionek-Kozlowska, J., Korkus, A., Siewiera, W., Szpotański, K. (2024). Does Economic Education Spoil Students’ Morality? Economists and the Trolley Problem. Economics and Sociology 17(2). 103-125. https://doi.org/10.14254/2071-789X.2024/17-2/5.

moralność, studenci ekonomii, studenci socjologii

angielski

Polska

• edukacja formalna – szkoły wyższe

Edukacja ekonomiczna jest często oskarżana o negatywny wpływ na moralność uczniów, co prowadzi do powstania tzw. hipotezy indoktrynacji. Pogląd ten popierają liczne badania empiryczne. Niemniej jednak niektóre badania nie potwierdzają, a nawet zaprzeczają istnieniu takiego destrukcyjnego związku. Niniejszy artykuł ma na celu wniesienie wkładu do dyskusji poprzez analizę decyzji etycznych podejmowanych przez mniej i bardziej zaawansowanych studentów ekonomii w obliczu dylematów moralnych opartych na problemie tramwaju. Dodatkowo, aby odnieść się do hipotezy samoselekcji, porównujemy wybory dokonywane przez studentów pierwszego roku ekonomii z wyborami dokonywanymi przez ich odpowiedników studiujących socjologię. Zakładając, że nauczanie ekonomii wpływa na wybory moralne studentów i biorąc pod uwagę fundamentalną rolę maksymalizacji użyteczności zarówno w ortodoksyjnej ekonomii, jak i standardowej edukacji ekonomicznej, można by oczekiwać, że wraz z postępem studiów ekonomicznych wzrośnie odsetek „utylitarnych” osądów etycznych. Co zaskakujące, nasze badania nie potwierdzają takiego związku. Pracując z próbą polskich studentów ekonomii (N=408) i socjologii (N=123) w ciągu pierwszych trzech tygodni roku akademickiego 2020/2021 i 2022/2023, zaobserwowaliśmy, że wybory bardziej zaawansowanych przyszłych ekonomistów są bardziej „deontologiczne” (oparte na normach) niż „utylitarne” (oparte na korzyściach). Dlatego twierdzimy, że edukacja ekonomiczna nie ma wystarczającej mocy, aby znacząco wpłynąć na wybory etyczne studentów i przekształcić ich w pozbawione skrupułów maszyny kalkulacyjne. Znaleziono jednak pewne potwierdzenie hipotezy o samoselekcji, ponieważ studenci pierwszego roku ekonomii byli nieco bardziej skłonni do wyborów „utylitarnych” niż studenci pierwszego roku socjologii.

[tłumaczenie streszczenia oryginalnego]